Het Kurhaus van verval tot vernieuwing

Wanneer je het Kurhaus nu ziet, is het bijna niet voor te geloven dat het een kleine vijftig jaar geleden totaal vervallen was. Bij belangrijk bezoek werd de versleten rode loper met verf bijgewerkt. De jaren zeventig vormden een dieptepunt voor de badplaats Scheveningen. Het was toen moeilijk voor te stellen dat het hier vroeger elke zomer wemelde van de rijke families, Duitse adel en industriëlen. Vanaf het terras van het Kurhaus flaneerden ze over de oude pier, het 'Wandelhoofd Wilhelmina', dat in het verlengde van het Kurhaus lag. Families logeerden soms de hele zomer in de luxe hotels.

foto: Kurhaus in 2017

Dit is deel 2 in een drieluik over het Kurhaus.
Deel 1: Hotel Kurhaus: monument aan zee
Deel 3: Inboedelveiling in 1973

De geschiedenis van het Kurhaus Scheveningen

De geschiedenis van het Kurhaus begint in 1818. In dat jaar besloot de Scheveninger Jacob Pronk (1762-1838) een houten paviljoen te bouwen met een badhuis, waar kuurgasten die naar het strand kwamen om van het gezonde zeewater en de zeelucht te genieten, ook gebruik konden maken van warm- en koudwaterbaden. Het was direct een succes. De badgasten kregen er massaal schik in om in kuipen vers zeewater rond te dobberen. Want veel meer was het niet in het begin.

Van houten badhuis tot stenen badhuis

Na twee jaar durfde Pronk het aan om zijn eerste houten badhuis aan het strand te verruilen voor een badhuis van steen met meer allure. Dat stond trouwens niet op de huidige plek van het Kurhaus, maar een stukje verderop waar nu de grote flats 'op poten' staan. Pas in 1828 verhuisde het badhuis naar de huidige plek.

Invloed van de neergang van de visserij

Dat Pronk zijn gang kon gaan had zeker ook te maken met de neergang van de lokale visserij. Veel Scheveningse schepen waren verloren gegaan in de zeeoorlogen tussen de Fransen en de Engelsen en de vissers waren op zoek naar vervangend werk. Vanwege het grote succes van het badhuis werden op initiatief van de burgemeester plannen gemaakt voor een veel groter ‘Stedelijk badhuis’.

foto: Kurhaus in 1901

Badkoetsen en veilig in zee

Een nadeel was wel dat voor de kust van Scheveningen verradelijke stromingen tussen de zandbanken konden ontstaan waardoor er in het begin nogal wat badgasten verdronken. Maar ook daar had de slimme Pronk wat op gevonden. Hij reed zijn gasten gewoon in 'badkoetsen' naar de veilige delen van de branding met als extra voordeel dat ze rustig te water konden gaan zonder blootgesteld te worden aan de nieuwsgierige blikken van de vissers.

foto: Kurhaus begin 1900

De bouw van het Kurhaus

In 1828 werd het Grand Hôtel des Bains, naar een classicistisch ontwerp van stadsarchitect Zeger Reyers, geopend. In 1856 werd besloten het Stedelijk badhuis uit te breiden. En in de periode tussen 1884 en 1885 werd op dezelfde plek het Kurhaus gebouwd, ontworpen door de Duitse architecten Johann Friedrich Henkenhaf en Friedrich Ebert naar het voorbeeld van het badhuis in Aken. Friedrich Ebert had onder andere ook het Amsterdamse hotel Krasnapolsky ontworpen.

Een inhalatorium in het Kurhaus

Het Kurhaus bevatte onder andere 120 hotelkamers, verschillende zalen, een lift en warmwatervoorzieningen. In de jaren daarna werden door de eigenaren van het Kurhaus nog een winkelgalerij, een circustheater, een grote bar en een pier bij het Kurhaus gebouwd. Tot 1945 bevatte het Kurhaus een zogenaamd inhalatorium. Hier konden zieke mensen binnen met zeewater behandeld worden.

Concerten en de Tweede Wereldoorlog

Hn de grootste ruimte van het pand, de Kurzaal, werden iedere dag concerten gehouden. In de Tweede Wereldoorlog heeft Scheveningen zwaar te lijden door de aanleg van de Atlantik Wall, de verdedigingslinie die de Duitsers aanbrachten langs de kust. In 1942 brandt de pier af. Scheveningen leeft na de oorlog korte tijd op. Er wordt ook weer een nieuwe Pier gebouwd, die in 1961 feestelijk wordt geopend.

Beroemde gasten in het Kurhaus

Sinds de oprichting hebben vele beroemde gasten het Kurhaus bezocht. Onder deze gasten bevonden zich onder andere staatshoofden als Winston Churchill, Michael Gorbatsjov en keizer Hiro Hito van Japan en beroemdheden als Audrey Hepburn en Bon Jovi. De eerste handtekening in het gastenboek is van de toen 13-jarige prinses Wilhelmina samen met haar moeder koningin-regentes Emma.

foto: wandelhoofd Koningin Wilhelmina

Chaotisch concert van de Rolling Stones

Na de Tweede Wereldoorlog werd de Kurzaal steeds vaker gebruikt voor popconcerten en cabaretvoorstellingen. Onder andere Wim Kan en Paul van Vliet traden hier op, als ook Ramses Shaffy, Édith Piaf en Marlène Dietrich.

Het beruchte Rolling Stones concert in 1964

Slechts vier nummers konden de Stones hier spelen voordat er chaos uitbrak in de zaal. Haagse nozems hadden het concert aangegrepen om eens lekker te gaan rellen. Ian Stewart kreeg zelfs een fles in het gezicht gesmeten. De Stones moesten vluchten via een van tevoren bedachte vluchtroute. Honderd man politie was nodig om de zaal te ontruimen.

foto: Kurhaus in 1979

Heropening van het Kurhaus door prinses Beatrix

In de jaren zeventig trok het Kurhaus nog maar weinig bezoekers. Om het gebouw in haar oude luister te herstellen werden beide vleugels afgebroken en in de oorspronkelijke stijl weer opgebouwd. Op het oude terras werd daarbij ook een nieuwe tentvormige constructie aangebouwd met een extra restaurant. Na de verbouwing werd het Kurhaus op 8 mei 1979 heropend in aanwezigheid van prinses Beatrix.

Het casino en nieuwe verbouwingen

Van 1979 tot 1995 bevond zich een casino in het Kurhaus. In 1995 verhuisde het casino naar een nieuw gebouw aan de overkant van de straat; het heet nu Holland Casino. Deze verhuizing was aanleiding voor een nieuwe verbouwing, waarbij de congresfaciliteiten aanzienlijk werden uitgebreid.

foto: Kurhaus in 2014

Het nieuwe Kurhaus

Sinds 2014 is het Kurhaus is onderdeel van de Amrâth Hotel Group en bloeit als nooit tevoor. Er zijn 250 gastenkamers en een aantal conferentiezalen waar concerten en andere evenementen worden georganiseerd.

Restaurants in het Kurhaus

Het Grand Hotel Amrâth Kurhaus in Scheveningen heeft twee restaurants voor hotelgasten maar bezoekers zijn ook verwelkom.

Restaurant Waves

• Internationaal met een focus op Europese gerechten.
• Stijlvol en elegant, met een prachtig uitzicht op de zee.
• Dagelijks wisselend menu
• Het grootste terras van Scheveningen